محمدولی ولی دشت بیاضی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 10 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(س دهم و یازدهم ق)، شاعر، متخلص به ولى. اهل دشت بیاض قاین بود. در آغاز جوانى كه مصادف با اواخر عهد شاه طهماسب صفوى بود، به قزوین رفت. در آنجا با ضمیرى اصفهانى، محتشم كاشانى و وحشى بافقى و دیگران معاشرت داشت. در زمان شاه اسماعیل دوم (985 -984 ق) به خراسان مراجعت كرد و در آنجا با شاعرانى چون: شكیبى اصفهانى، ثنایى مشهدى و میرزا قلى میلى معاشرت داشت. محمدولى از شاگردان مولانا نثارى تونى شمرده مى‏شد كه مشوق وى در سرودن شعر بود و از تربیت شدگان سلطان ابراهیم میرزاى صفوى (م 984 ق) است كه در شهرهاى مشهد، سبزوار و قزوین ملازم او بود. وى در بازگشت به وطن به كاشان رفت و در آنجا با صاحب «خلاصة الاشعار» ملاقات كرد. محمدولى به سیستان نیز مسافرت كرد و مورد احترام ملك محمد قرار گرفت، وى مدت یك سال در آنجا به سر برد و قصایدى در مدح ملك محمود گفت. محمدولى سرانجام به دلیل سرسختى در حمایت از تشیع و عداوت شدید مخالفان، به فرمان دین‏محمد خان ازبك، پسر جان‏بیگ، خواهرزاده‏ى عبداللَّه خان ازبك در حوالى قائنات كشته شد و در روستاى كارشك دشت بیاض به خاك سپرده شد. سال درگذشت وى را با اختلاف از 999 تا 1015 ق نوشته‏اند. ولى به آورده‏ى «تاریخ ادبیات در ایران» آنچه كه بر روى سنگ قبرش نوشته شده سنه احدى و الف (1001 ق) است. از آثار وى: «دیوان» شعر. برخى تذكره‏ها مثنویى به نام «خسرو و شیرین» به وى نسبت مى‏دهند.